Beslenme

Beslenme temel anlamıyla besin alımını, özellikle hayatta kalmak için ihtiyacımız olan sıvıları ve yakıtları ifade eder. Hastalıkların ve cerrahi prosedürlerin ardından, iyileşmenin kolaylaşması için besin ihtiyacımız artar. Ağız ve çene cerrahları hastaları için bu ihtiyacın karşılanması bazı nedenlerden dolayı özellikle zor olabilir. Ağzın içindeki veya dışındaki cerrahi kesiler ve operasyon sonrası şişlikler normal çiğnemeyi ve yutmayı daha zor hale getirir. Bunun yanı sıra, cerrahi prosedürün tipi kıvamı sınırlı bir diyeti gerekli kılabilir. Bu faktörler, ameliyat sonrası artan besin ihtiyaçları ile birleştiğinde ameliyattan sonra iyi beslenmenizin zorlaşabileceği anlamına gelir. 

Cerrahi Beslenme
En önemli tek besin maddesi sudur. Genel olarak, ortalama bir yetişkin günde altı ila sekiz bardak sıvı tüketmelidir. Bu miktar ameliyattan sonra veya bir hastalık, ateş, vs. nedeniyle arttırılabilse de, bu iyi bir genel kuraldır. Toplam kalori ihtiyacı ortalama bir yetişkin için günde 2000 kaloriye karşılık gelir. Ameliyattan sonra iyileşmeyi hızlandırmak için protein ihtiyaçları da artabilir.

Cerrahi
Ağız içinde uygulanan, dişlerin çıkarılması, diş implantlarının yerleştirilmesi, biyopsiler ve benzer prosedürler gibi cerrahi işlemleri besin maddelerinin anlamlı oranda arttırılmasını gerektirmez. Ağız ve çene cerrahınız daha rahat etmeniz ve ameliyat bölgesine yanlışlıkla zarar vermemeniz için kısa bir süreliğine sıvı veya yumuşak diyet önerebilir. Sıklıkla, dişlerin çıkarılmasını takiben, pıhtılaşmayı ve iyileşmeyi fiziksel olarak önleyecek aktivitelerden kaçınılması önerilir. Bu karbonatlı içeceklerin tüketilmesini, pipetle içmeyi, dişlerin sert fırçalanmasını ve ağzın çalkalanmasını içerebilir. Bu aktiviteleri ne zaman tekrar yapabileceğinizle ilgili soruları ağız ve çene cerrahınıza yöneltmeniz gerekir.

Ortognatik Cerrahi (Çene Cerrahisi), TMJ Cerrahisi ve Yüzdeki Kırıklar
Geçmişte, çene ve kırık ameliyatı olan hastalar iyileşmeyi hızlandırmak için hareketsiz hale getirilirdi. Bu, dişleri bir arada tutmak için tellerle veya kauçuk bantlarla sağlanırdı. Bazı durumlarda bu teknik halen gerekli olabilse de, daha yaygın olarak, doğru ve öngörülebilir iyileşme sağlamak için küçük vidalar ve sabitleme aparatları yerleştirilmektedir. Bu sabitleme aparatları hastaların neredeyse hiç hissetmeyeceği kadar küçüktür ve iyileşme sonrası çıkarılmaları gerekmez. Bununla birlikte, boyutlarının küçük olması ameliyat bölgesinin iyileşmesi için biraz zaman geçene kadar çiğneme kuvvetine dayanamayacakları anlamına gelir.

Ameliyattan hemen sonra, şişlikler katı gıdaların tüketilmesini zorlaştırabilir. Günler sürebilecek bu süre boyunca tüm besinler sıvı olarak tüketilmelidir; bu ise yetişkin bir hastanın günlük besin ihtiyaçları karşısında bir zorluktur.

Sıvılar en önemli besin maddesi olmaya devam ettiği için günde 6 ila 8 bardak sıvı almaya özellikle özen gösterilmelidir. Bu aşamada kalori ihtiyacının karşılanması da zor olabilir. Bu amaca yönelik birçok sıvı besin takviyeleri mevcuttur. Bunlar yüksek kalori içeriği ve protein, kalori ve vitamin dengeleri sayesinde hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olur. Ensure®, Sustacal® ve Boost® gibi markalar her eczanede reçetesiz satılmaktadır. Bunlar meyve, protein tozları veya diğer katkı maddelerini içeren frapelerle veya buzlu meyve karışımlarıyla güçlendirilebilir. Beslenme hedeflerinize ulaştığınızdan emin olmak için sıvı hacimlerinizi ve kalorilerinizi kaydetmek üzere bir diyet günlüğü tutmak faydalı olabilir.

Sıvılara bağımlı olduğunuz bu kısa sürenin ardından yarı katı “çiğnenmeyen” bir diyetin tavsiye edilmesi olasıdır. Bu diyet ısırmadan veya çiğnenmeden tüketilebilecek kıvamda olmalıdır. Sahanda yumurta, yumuşak krep, iyi pişirilmiş makarna, fileto balık gibi normalde tükettiğiniz besinlerin birçoğunu tüketebilirsiniz. Unutmayın, iyileşmede ilerleme görülene kadar ameliyat bölgelerinizi zorlamaktan kaçınmanız çok önemlidir. Bu çiğnenmeyen diyet ağız ve çene cerrahınız spesifik olarak daha katı bir diyete geçmenizi onaylayana kadar sürdürülmelidir. Bu, ameliyattan sonra 3 ila 6 hafta sürebilir; bununla birlikte, özellikle TME veya rekonstrüktif cerrahi uygulanan hastalarda bu süre uzayabilir.

İntermaksiler Fiksasyon
Dişlerine ameliyattan sonra tel veya kauçuk bant takılan (intermaksiler fiksasyon) hastalarda dişler serbest kalana kadar sıvı diyet gerekli olur. Sıvı diyetlerle ilgili yukarıda belirtilen tavsiyeler iyi bir başlangıç noktasıdır; ancak, ilk iyileşme sürecinin ardından daha çeşitli bir diyet uygulanması tercih edilir. En sevdiğiniz yiyeceklerin pişirilmiş porsiyonları ayrı ayrı veya birlikte, zevkinize uyacak şekilde çırpılabilir. Çırpılmış karışımları uygun kıvamına getirmek için seyreltici olarak meyve suyu, süt, su veya et suyu eklenebilir. Ağız hijyeni problemlerini önlemek için, çırpılmış karışım parçacıkları ve besin liflerini ayıracak şekilde süzülebilir. Ayrıca, daha önce sözü edilen besin takviyeleri de besin ihtiyaçlarınızın karşılanmasına yardımcı olacaktır.