Yüz Yaralanmaları

Yüz travması olarak da ifade edilen çene bölgesi yaralanmaları ağız, yüz ve çene yaralanmalarını kapsar. Hemen hemen herkes böyle bir yaralanma yaşamıştır veya yaşayan birisini tanır. Çoğu çene bölgesi yaralanmaları spor kazasından, motorlu araç kazasından, iş kazasından, şiddet eyleminden veya ev kazasından kaynaklanır.

Kişide bilinç kaybı, zihin karışıklığı, mide bulantısı, baş dönmesi veya ehliyetsizlik varsa derhal acil yardım hattını arayınız. Hastayı kendiniz hareket ettirmeye çalışmayınız. Bu semptomlar mevcut değilse fakat yaralanma şiddetliyse veya şiddet derecesinden emin değilseniz kişiyi en kısa zamanda en yakın hastane acil servisine götürünüz.

Yüz Yaralanmasının Tedavi Edilmesi
Yüzde ortaya çıkan en yaygın yaralanma tiplerinden birisi kemiklerin kırılmasıdır. Kırıklar alt çeneyi, üst çeneyi, damağı, yanak kemiklerini, göz çukurlarını veya bu kemiklerin bir kombinasyonunu içerebilir. Bu yaralanmalar görmeyi ve soluk alma, konuşma ve yutma yetilerini etkileyebilir. Tedavi çoğunlukla hastaneye yatışı gerektirir.

Yüzdeki kırıkların tedavisi için uygulanan ilkeler kırık kol veya bacak için uygulananlarla aynıdır. Kemiğin parçaları hizalanmalı (redüksiyon) ve kaynaşmalarına olanak verecek kadar uzun bir süre boyunca doğru konumda sabitlenmelidir. Bu, hastanın yaşına ve kırığın kompleksliğine bağlı olarak altı hafta veya daha uzun sürebilir.

Çene bölgesi kırıklar kompleks veya büyük olduğunda, kemikleri ortaya çıkarmak için çoklu kesiler ve tel ve kablo uygulama tekniklerinin bir kombinasyonu gerekli olabilir. Ağız ve çene cerrahı tarafından kullanılan yeniden konumlandırma tekniği kırığın yerine veya şiddetine bağlıdır. Örneğin, üst veya alt çenede kırık olduğunda dişlere metal braketler sabitlenebilir ve çeneleri bir arada tutmak için teller kullanılır.

Az sayıda dişi olan veya hiç dişi olmayan hastalar kırığın hizalanması ve sabitlenmesi için protezlere veya özel splintlere ihtiyaç duyabilir. Çoğunlukla, yüz kırıkları olan hastalar diğer tıbbi sorunlarla da karşılaşır. Ağız ve çene cerrahı hastanın tedavisini diğer doktorlarınki ile koordine etmek üzere eğitim almıştır.

Çenelerin tellerle kapalı hale getirildiği iyileşme dönemleri boyunca, ağız ve çene cerrahı sıvı halinde besin veya püre halinde diyet reçete eder. Bunlar hastanın sağlığını koruyarak iyileşme sürecine destek olur. Hastaneden taburcu olunduktan sonra doktor hastaya sürekli yüz ve ağız bakımına ilişkin talimatlar verir.

Hiçbir Yüz Yaralanmasını Hafife Almayın
Tüm yüz yaralanmaları büyük olmasa da, vücutta nefes alma, yemek yeme, konuşma ve görme açısından kritik bir bölgeyi etkilediklerinden bunların tümü kompleks yaralanmalardır. Orta şiddetteki bir dudak kesiği için dahi, ağız ve çene cerrahın uzmanlığı gereklidir. Dikiş atılması gerekiyorsa, yerleştirme istenen kozmetik sonucu sağlayacak şekilde hassas olmalıdır. Bu nedenle, temel kural hiçbir yüz yaralanmasının hafife alınmamasıdır.

Önlem – En İyi Politika
Yaralanmaktan kaçınmak en iyi çözüm olduğu için, ağız ve çene cerrahları otomobil emniyet kemerlerinin ve herhangi bir düzeyde atletik uğraşları olan kişiler için ağızlıkların, uygun maskelerin ve kaskların kullanımını desteklemektedir. Ciddi bir baş yaralanmasına uğramanız için profesyonel düzeyde oynamanız gerekmez. Kask ve ağız ve yüz koruyucu teknolojisindeki yenilikler bu araçları konforlu ve hassas maksilofasiyal bölgeyi korumada etkili hale getirmiştir. Ailenizin korunduğundan emin olun. Spor yapıyorsanız aşağıdaki güvenlik gereçlerini standart atletik ekipmanınızın bir parçası haline getirin.

Boks: Bu sporda ağızlıklar zorunludur. Boksörler için üzerinde nefes almaya yardımcı olmak için hava delikleri bulunan, ön tarafı kalın, emzik benzeri yeni bir ağızlık tasarlanmıştır.

Futbol: Futbolcular koruma için ağızlıklar takmalıdır. Ağız ve çene cerrahları golcülerin kask takmasını da tavsiye etmektedir.

Bisiklet:
 Tüm biniciler başlarını korumak için hafif bisiklet kaskları takmalıdır. Scooter ve kaykay kullananlar: İki tekerlekli scooter ve kaykay kullananlar için de bisiklet kaskları tavsiye edilmektedir.

Kayak ve Snowboard:
 Son yıllarda kayakçı ve snowboardcular arasında kaza sayısındaki artış güvenlik bilincine sahip birçok katılımcıyı düşme veya çarpma anında çene bölgesini koruyacak hafif kasklar takmaya teşvik etmiştir.

Binicilik:
 Ata binenlerin özellikle at üzerinde uzun yolculuk yapmaları veya at ile engel atlamayı planlamaları halinde bir kask ve ağızlık kullanmaları tavsiye edilir.

Basketbol, Karate, Judo ve Jimnastik:
 Bu sporları yapanlar ağızlık takmalıdır.

Güreş:
 Gittikçe daha fazla sayıda lise atletizm derneği güreşçilerin baş koruyucu ekipmanlar kullanmasını şart koşmaktadır. Çenelikli bir kayış ekipmanı yerinde tutar ve çenenin sabit kalmasına yardımcı olur. Son zamanlarda güreşçiler için yüz maskeleri geliştirilmiştir. Güreşçiler ağızlık da takmalıdır.

Ağızlıklarla İlgili Bir Not
Bir ağızlık muhafaza, rahatlık, konuşabilme ve nefes alabilme, yırtılmaya karşı dayanıklılık ve dişler, diş etleri ve dudaklar için ayrı koruma açısından değerlendirilmelidir. 

Bir ağızlık takılırken dikkat edilmesi gereken beş kriter vardır. Araç:
1. Çeneyi yanlış hizalayarak diş kapanışını bozmayacak şekilde takılmalıdır;
2. Hafif olmalıdır;
3. Sağlam olmalıdır;
4. Temizlemesi kolay olmalıdır ve
5. Üst ve/veya alt dişleri ve diş etlerini kaplamalıdır.

Ağız ve çene cerrahları her seviyeden spor meraklılarını ağızlık ve diğer koruyucu ekipmanı kullanmaya teşvik ederek sporun “yüzünü” değiştirmeyi umut etmektedir.

Acil servise gidilmesini gerektiren bir yüz veya ağız yaralanması halinde yaralanan sporcu, ebeveyni veya koçu konsültasyon için bir ağız ve çene cerrahının çağrılmasını istemelidir. Ağız ve çene cerrahlarıdeneyimleri ve eğitimleri ile bu tip yaralanmalara müdahale etmek için en uygun uzmanlardır. Bazı vakalarda bu uzmanlar normalde fark edilmeyecek olan “gizli” bir yaralanmayı dahi saptayabilirler.